<![CDATA[Feel Connected | Jouw gevoel als kompas - Inspiratie]]>Mon, 30 Mar 2026 19:42:37 +0200Weebly<![CDATA[Aanraking als zorgtaal]]>Fri, 27 Feb 2026 12:30:37 GMThttps://www.feel-connected.nl/blogs/aanraking-als-zorgtaalWanneer ik richting de uitgang van de huiskamer loop, kruisen onze blikken elkaar.

Ik zie wat etensresten rond haar mond en pak een krukje om naast haar te gaan zitten. Ik help haar het laatste stukje ontbijt weer in haar mond te krijgen, omdat ze dit zelf niet meer kan. Ze knippert een keer met haar ogen.
Haar handen liggen verkrampt in haar schoot. Er staat spanning op haar benen.

Ik leg mijn hand op die van haar. Ze knippert opnieuw. Langzaam begin ik strijkbewegingen te maken. Eerst over haar ene arm, dan over haar andere. Haar ogen sluiten zich langzaam. Daarna maak ik de overstap naar haar benen, die languit in de rolstoel liggen. Onder mijn handen voel ik hoe de spanning geleidelijk wegtrekt en plaatsmaakt voor ontspanning.

Af en toe zoeken we elkaar via de ogen. Dan knippert ze. Dit is ons contact zonder woorden.

Wanneer ik afrond en haar handen vastpak, sperren haar ogen zich wijd open. Ik zie ze vollopen. Een traan ontsnapt. Ze wil iets zeggen, maar er komt geen geluid.

En dat is niet nodig.
Ze voelt zich gezien.

We noemen het complementaire zorg, haptonomische aanraking of Shantala behandeling. Maar in essentie is het niets anders dan liefdevolle aandacht in vertraging.

En die aandacht hoeft geen aparte interventie te zijn.

Ze kan er al zijn terwijl je iemand wast. Terwijl je steunkousen aantrekt. Terwijl je een wond verzorgt of helpt bij het eten.

Het verschil zit niet in wat je doet, maar in hoe je het doet. In de rust van je beweging. In je hand die even blijft liggen in plaats van direct doorgaat. In je ademhaling die niet vooruitloopt op de volgende taak.

Wanneer verbale communicatie moeilijker wordt door dementie of een taalbarrière, wordt aanraking vaak de meest betrouwbare vorm van contact. Het zenuwstelsel herkent veiligheid voordat woorden dat kunnen. En precies daar ontstaat ontspanning.

Dit is ook zorg.
Gevoelszorg.
Misschien wel de kern ervan.

Vandaag sta ik bij haar uitgeleide. De klanken van 𝘚𝘦𝘭𝘢𝘮𝘢𝘵 𝘑𝘢𝘭𝘢𝘯 vullen de hal. Een eerbetoon aan Indische wortels, een wens voor een goede en veilige laatste reis naar huis.

Om haar heen staan collega’s die haar dagelijks verzorgden, facilitair medewerkers, gedragsdeskundigen, medebewoners, vrijwilligers en managers. Ieder heeft haar op zijn eigen manier gedragen.

In stilte bedank ik haar.
Voor de lessen in vertraging.
Voor het woordeloze contact.

Selamat Jalan.
Goede reis. ❤️
]]><![CDATA[Zo simpel is het]]>Mon, 15 Dec 2025 11:53:44 GMThttps://www.feel-connected.nl/blogs/zo-simpel-is-hetIk tref haar bij de bibliotheek, in de hal waar ik net kennisgemaakt heb met een vrijwilliger. Ik begrijp dat ze al langere tijd een paar boeken te leen heeft, maar deze nog niet heeft geretourneerd. Ze is gediagnosticeerd met dementie, dus de kans dat ze hier zelf nog aan denkt, schat ik klein.
“𝘐𝘬 𝘣𝘦𝘯 𝘦𝘦𝘯 𝘦𝘤𝘩𝘵𝘦 𝘣𝘰𝘦𝘬𝘦𝘯𝘸𝘶𝘳𝘮,” zegt ze trots.
Ik stel voor om samen haar boeken te zoeken op haar kamer. Dat vindt ze goed. Haar naam heb ik via de vrijwilliger, maar waar ze precies woont… geen idee. Het is pas mijn derde dag hier en ben soms de weg kwijt. Zij ook, zegt ze, maar ze weet gelukkig nog naar welke etage ze moet. 𝘚𝘰 𝘧𝘢𝘳 𝘴𝘰 𝘨𝘰𝘰𝘥.

Op de afdeling wil ze een kamer binnenlopen die niet van haar is. In de gang zie ik een zorgcollega, die vriendelijk gebaart waar ik moet zijn. Haar naam schittert op de voordeur. Ik stap achter haar aan naar binnen.

Even later komt een vrijwilliger drinken en een koekje brengen. Zo zitten we samen naast elkaar, kletsend over haar hobby’s: lezen, schrijven, maar vooral schilderen. Haar schilderijen pronken door de hele kamer. Ze heeft niet één stijl. Ze begint gewoon, zegt ze, en ziet wel wat er ontstaat.

“𝘌𝘯 𝘥𝘢𝘯 𝘴𝘤𝘩𝘪𝘭𝘥𝘦𝘳 𝘫𝘦 𝘦𝘦𝘯 𝘴𝘤𝘩𝘦𝘦𝘧 𝘣𝘦𝘦𝘯? 𝘕𝘰𝘶 𝘦𝘯?”

Hier raakt ze me.
Want de angst om het niet goed te doen laat zich in alle toonaarden horen, deze dagen.
Onzekere stemmen in mij.
Kan ik dit wel?
Iets in mij wil dit ongemak het liefst overslaan.

Nieuwe werkgever, nieuwe bewoners, nieuwe collega’s, nieuwe locaties, nieuwe gebruiken, tradities en religies. Nieuwe structuur en nieuw ritme. Ik spreek dit naar haar uit.

“𝘑𝘦 𝘮𝘰𝘦𝘵 𝘯𝘪𝘦𝘵 𝘣𝘢𝘯𝘨 𝘻𝘪𝘫𝘯. 𝘞𝘪𝘭 𝘫𝘦 𝘦𝘦𝘯 𝘸𝘪𝘵𝘵𝘦 𝘴𝘵𝘳𝘦𝘦𝘱? 𝘋𝘢𝘯 𝘴𝘤𝘩𝘪𝘭𝘥𝘦𝘳 𝘫𝘦 𝘦𝘦𝘯 𝘸𝘪𝘵𝘵𝘦 𝘴𝘵𝘳𝘦𝘦𝘱. 𝘐𝘴 𝘩𝘦𝘵 𝘯𝘪𝘦𝘵 𝘮𝘰𝘰𝘪? 𝘔𝘰𝘳𝘨𝘦𝘯 𝘸𝘦𝘦𝘳 𝘦𝘦𝘯 𝘥𝘢𝘨.”

Mijn basis is weggevallen.
Die mag ik opnieuw opbouwen.
In kleine, zachte stapjes, mijn gevoelens omarmend.

“𝘋𝘪𝘵 𝘪𝘴 𝘢𝘭𝘭𝘦𝘮𝘢𝘢𝘭 𝘨𝘦𝘷𝘰𝘦𝘭”, zegt ze, terwijl ze naar de reeks schilderijen aan de wand wijst. “𝘌𝘯 𝘥𝘢𝘵 𝘷𝘰𝘭𝘨 𝘪𝘬. 𝘡𝘰 𝘴𝘪𝘮𝘱𝘦𝘭 𝘪𝘴 𝘩𝘦𝘵.”

Ondertussen hebben we twee van de drie boeken gevonden. Ze beweegt van “𝘋𝘢𝘵 𝘻𝘪𝘫𝘯 𝘮𝘪𝘫𝘯 𝘣𝘰𝘦𝘬𝘦𝘯” naar “𝘡𝘰𝘳𝘨 𝘫𝘦 𝘨𝘰𝘦𝘥 𝘷𝘰𝘰𝘳 𝘮𝘪𝘫𝘯 𝘣𝘰𝘦𝘬𝘦𝘯?”

Ik beweeg mee met haar, en zij met mij.

“𝘛𝘰𝘵 𝘥𝘦 𝘷𝘰𝘭𝘨𝘦𝘯𝘥𝘦 𝘬𝘦𝘦𝘳!”, zwaait ze vrolijk naar me als ik wegga.

Het laten ontstaan.
Vertrouwen op mijn gevoel.
Dat is wat ik te doen heb.
Zo simpel is het, en dat mag ik langzaam leren ❤️
Afbeelding
]]><![CDATA[Voelen in plaats van volgen]]>Tue, 21 Oct 2025 07:56:14 GMThttps://www.feel-connected.nl/blogs/voelen-in-plaats-van-volgenIk loop achter mijn medecursisten aan langs de rij en geef iedereen een hand. Terwijl ik voortbeweeg, merk ik dat ik steeds sneller ga lopen. Ik registreer de aanraking, maar voel mezelf haasten.
Ik ben de laatste in de rij. En ergens in mij klinkt de stem: 𝘫𝘦 𝘮𝘰𝘦𝘵 𝘰𝘱𝘴𝘤𝘩𝘪𝘦𝘵𝘦𝘯, 𝘮𝘢𝘢𝘬 𝘵𝘦𝘮𝘱𝘰. Dus ik versnel.
Tijdens de studiedag van 𝗦𝗵𝗮𝗻𝘁𝗮𝗹𝗮 𝗦𝗽𝗲𝗰𝗶𝗮𝗹𝗲 𝗭𝗼𝗿𝗴 neemt haptotherapeute 𝗠𝗮𝗿𝗶𝗲𝗸𝗲 𝗦𝘁𝗼𝗲𝗹 ons mee in de wereld van de haptonomie.

Bij alles wat op je pad komt, kun je je simpelweg afvragen: 𝘐𝘴 𝘩𝘦𝘵 𝘦𝘦𝘯 𝘫𝘢 𝘰𝘧 𝘪𝘴 𝘩𝘦𝘵 𝘦𝘦𝘯 𝘯𝘦𝘦?
Wat gebeurt er dan in je lijf?
Maakt je lichaam een beweging naar voren (boos), naar achteren (angst), naar boven (blij) of naar beneden (verdriet)?

Bij de terugkoppeling geef ik aan dat wat ik in mezelf tegenkom, niet zozeer gaat over het geven van handen, maar over het meegaan in de stroom van de rest. Het raakt een oud patroon in mij dat ik maar al te goed ken. Meegaan in de ratrace. In de versnelling. Van de ander, de groep, het team, de maatschappij, de wereld.
Terwijl ik daar diep van binnen een duidelijke 𝘯𝘦𝘦 bij voel. Ik wil het in mijn eigen tempo doen. Mijn natuurlijke beweging volgen.
Maar ik laat me vaak beïnvloeden door de rest — en wijk af van mezelf. Ik voel verdriet, en er komen tranen.

De tweede ronde doen we met gesloten ogen. Ik loop in mijn eigen ritme — en dat voelt zó anders.

Sindsdien sta ik bewuster stil bij de uitnodigingen die op mijn pad komen — en bij wat ik werkelijk nodig heb.

Zo zei ik 𝘯𝘦𝘦 tegen een bakje thee met een collega uit mijn netwerk.
En zei ik 𝘫𝘢 op een borreldatum in november, om vervolgens te voelen dat ik veel blijer werd van het voorstel in december.

Toen ik twaalf jaar geleden begon met het basisjaar haptonomie, had ik geen idee dat dit de basis zou vormen — letterlijk en figuurlijk — van wat ik nu adem, leef en beweeg: 𝗴𝗲𝘃𝗼𝗲𝗹𝘀𝘇𝗼𝗿𝗴.

Met 𝘻𝘦𝘭𝘧𝘻𝘰𝘳𝘨 als fundament.
Het leren luisteren naar mijn lichaam heeft mijn leven verrijkt op een manier die ik destijds niet kon voorzien.
Beter luisteren naar mezelf en daardoor beter kunnen afstemmen op de ander is essentieel in zorgland.
En affectieve aanraking blijkt daarin een krachtige sleutel.

Ik stopte in het tweede jaar van de haptotherapie-opleiding.
Omdat het voor mij te snel ging.
Ik had meer tijd nodig — om emoties te reguleren, gebeurtenissen te verwerken en opnieuw thuis te komen in mijn lijf.
De lagen in mijn gevoelswereld verkennen is een 𝘰𝘯𝘨𝘰𝘪𝘯𝘨 𝘱𝘳𝘰𝘤𝘦𝘴𝘴.

Het is verweven met wie ik ben.
Dat hoef ik niet te controleren.
Weg te duwen.
Of onder het tapijt te schuiven.

Wél te herkennen.
Te erkennen.
Bij me te nemen.
En in te sluiten.

Zodat het kan verzachten.
En ik de beweging kan maken die goed voelt.
Want me goed voelen, 𝗶𝘀 𝗴𝗼𝗲𝗱 𝘃𝗼𝗲𝗹𝗲𝗻.

En zo is voor mij de cirkel weer rond. 🌿
]]><![CDATA[De hand die bleef liggen]]>Mon, 13 Oct 2025 22:00:00 GMThttps://www.feel-connected.nl/blogs/de-hand-die-bleef-liggen“Als je samen bent, ga je om elf uur naar bed. Nu zit ik vanaf zes uur alleen en ga ik vroeg slapen. Dan gaat de tijd sneller.”

Ze ligt net in bed en trekt het dekbed tot onder haar kin. Waterig ogen kijken me aan.
Ik ga op de rand van haar bed zitten. Ze vertelt over haar huwelijk — en daarna, tot in detail, over de dag dat haar man overleed.

Ik leg mijn hand op die van haar. Terwijl ze praat, pakt ze mijn hand vast, laat los, wrijft erover, pakt weer vast.
Mijn hand blijft liggen. Als een anker.
Met mijn andere hand wrijf ik zacht over haar arm.

Ze mist hem. De tranen rollen over haar wangen.
“Ik heb het altijd weggestopt,” zegt ze. “Ik denk dat hij al twintig jaar dood is.”

Door haar cognitieve achteruitgang zitten er gaten in haar geheugen. Verdrongen herinneringen, emoties en onrust uit het verleden komen steeds vaker boven.

“Wat heeft u veel van uw man gehouden,” zeg ik.
Zonder liefde geen verdriet. En het verdriet zit diep. Zijn plotselinge verlies nooit echt aanvaard. Haar ogen rood en vochtig.

Ze wil haar kinderen er niet mee belasten. “Die hebben dan verdriet om mijn verdriet.”

Onze aanrakingen zijn inmiddels teruggebracht tot het vasthouden van elkaars handen.
Ze kijkt me aan.
“Heb jij een man?”
Ik knik.
“Ik hoop dat je het nooit hoeft mee te maken,” zegt ze zacht.

Haar woorden raken me in mijn grootste angst — om mijn dierbaren te verliezen, om alleen over te blijven. Ze raken in mijn angst, en tegelijk nodigen ze me uit om te voelen.

Mijn route laat zich niet stoppen, maar hier en nu is alles waar ik wil zijn.
Ze droogt haar tranen.
“Dank je wel dat je hebt willen luisteren.”
We geven elkaar een handkus.

Thuis kruip ik tegen manlief aan. Deel haar verhaal. Deel wat het in mij raakt.
Komen de tranen. En voel ik dankbaarheid.
Omdat ik telkens opnieuw leer om wat mij raakt niet langer weg te stoppen, maar te voelen.
Te delen.
Uit te spreken.
Om er open en bloot bij te blijven — met alle kwetsbaarheid, pijn en verdriet van dien.

Zodat ik mezelf niet verlies in het zorgen voor een ander, maar aanwezig blijf bij wat in mij geraakt wordt. ❤️
]]><![CDATA[Wanneer begrijpen belangrijker is dan oplossen]]>Mon, 29 Sep 2025 22:00:00 GMThttps://www.feel-connected.nl/blogs/wanneer-begrijpen-belangrijker-is-dan-oplossenZodra de deur opengaat, klampt ze zich aan me vast. Ik zie de paniek in haar ogen. Haar geld is weg, ze weet het zeker. Het zit niet meer in haar tas.
Even later komt een collega binnen. Ze reageert snel en praktisch, maar haar woorden sluiten niet aan bij de beleving van haar. Ik zie dat dit de onrust alleen maar versterkt.

Ik pak haar handen vast, richt me tot haar, bevestig dat ik hoor wat ze zegt en blijf in haar verhaal aanwezig. Dat lijkt ruimte te geven. We nemen plaats in de dichtstbijzijnde stoelen. Even later schuift een andere bewoner aan. We maken een praatje en langzaam zakt de spanning. De rust keert terug.

Daarna ga ik verder met wat ik eigenlijk kwam doen: een cliënt van de thuiszorg in bad helpen. Zij mag gebruik maken van de badkamer op deze woongroep. Vanwege haar spasmen is dat wekelijks nodig, zodat haar spieren ontspannen.

In de zorg ligt de nadruk vaak op het praktische: oplossingen zoeken, feiten checken, tijd bewaken. Begrijpelijk, zeker in de drukte van alledag. Toch schuilt er kracht in een andere benadering: meegaan in de beleving van de cliënt. Niet om de werkelijkheid te bevestigen, maar om het gevoel te erkennen.

Gevoelszorg betekent voor mij aanwezig zijn bij de emotie, zodat iemand zich gehoord en gezien voelt. Alleen al door te erkennen van wat er in iemands binnenwereld speelt, kan er rust ontstaan. Zelfs wanneer de situatie feitelijk niet verandert, kan de ervaring van de ander wél veranderen.

Het vraagt om een houding van openheid en respect, ook wanneer de tijd schaars is. Want zelfs in de hectiek is er altijd tijd om écht mens te zijn voor de ander. ❤️
]]><![CDATA[Er is nog zoveel niet gezegd]]>Wed, 03 Sep 2025 08:20:40 GMThttps://www.feel-connected.nl/blogs/er-is-nog-zoveel-niet-gezegdIk kom binnen en hoor de stemmen van 𝘉𝘦𝘴𝘵𝘦 𝘡𝘢𝘯𝘨𝘦𝘳𝘴 door de kamer klinken. Zij zit in haar stoel, ogen gesloten, haar lichaam iets naar links hangend. Haar man wrijft zacht over haar wang, een gebaar dat meer zegt dan duizend woorden.
“Mooi programma hè”, zegt ze, nog met haar ogen gesloten. Ik vertel dat ik fan ben en ze glimlacht. “Heb je het gezien?” Ik antwoord dat ik aan het werk ben en het op een ander moment terugkijk.

“Het raakt hè”, zegt ze even later, terwijl ze zich met de rollator langzaam naar de badkamer beweegt. Haar lichaam vraagt begeleiding bij iedere stap, maar haar hart spreekt moeiteloos. Ze kan feilloos aangeven wat ze voelt.

Wanneer ik de aflevering terugkijk, weet ik weer precies waarom dit programma mij zo raakt. Muziek opent de gevoelslaag. Een rijk zelfzorgmoment.

De eerste klanken van 𝘓𝘢 𝘚𝘰𝘭𝘪𝘵𝘶𝘥𝘪𝘯𝘦 vullen de ruimte. Ik versta er geen woord van, maar mijn lichaam begrijpt het.

Dan volgt zangeres Bente met 𝘒𝘢𝘯 𝘫𝘦 𝘮𝘦 𝘻𝘪𝘦𝘯. Nog vóór mijn hoofd doorheeft waar dit lied écht over gaat, stromen de tranen over m’n wangen. Muziek hoeft niet uitgelegd te worden. Het spreekt de taal van gevoel.

En dan komt Typhoon, met zijn versie van 𝘌𝘳 𝘪𝘴 𝘯𝘰𝘨 𝘻𝘰𝘷𝘦𝘦𝘭 𝘯𝘪𝘦𝘵 𝘨𝘦𝘻𝘦𝘨𝘥:

𝘌𝘳 𝘪𝘴 𝘯𝘰𝘨 𝘻𝘰𝘷𝘦𝘦𝘭 𝘯𝘪𝘦𝘵 𝘨𝘦𝘻𝘦𝘨𝘥
𝘌𝘳 𝘪𝘴 𝘯𝘰𝘨 𝘻𝘰𝘷𝘦𝘦𝘭 𝘥𝘰𝘰𝘥𝘨𝘦𝘻𝘸𝘦𝘨𝘦𝘯
𝘖𝘱𝘨𝘦𝘬𝘳𝘰𝘱𝘵 𝘦𝘯 𝘸𝘦𝘨𝘨𝘦𝘴𝘵𝘰𝘱𝘵
𝘚𝘵𝘪𝘭𝘨𝘦𝘴𝘶𝘴𝘵 𝘦𝘯 𝘻𝘰𝘦𝘵𝘨𝘦𝘬𝘶𝘴𝘵
𝘈𝘧𝘨е𝘴𝘤𝘩𝘰𝘷𝘦𝘯 𝘦𝘯 𝘸𝘦𝘨𝘨е𝘸𝘰𝘷𝘦𝘯
𝘋𝘰𝘰𝘳 𝘫𝘶𝘭𝘭𝘪𝘦 𝘦𝘯 𝘥𝘰𝘰𝘳 𝘮𝘪𝘫

Zo vaak mag ik hiervan getuige zijn. Het zwijgen over gevoel dat zich van generatie op generatie doorgeeft. Ongemak, pijn, verlies, nooit verwoord en dus nooit echt verwerkt. Generatie-overdracht in zijn puurste vorm.

En toch zie ik telkens ook iets anders gebeuren. Dat een liedje, een aanraking of een melodie deuren kan openen. Tijdens het wassen, het aankleden, een zorgmoment. Als ik zacht neurie of een liedje opzet, ontstaat er rust. Vertrouwen. Ontspanning. En dan komen de verhalen. Soms boosheid, soms tranen. Alles mag er zijn.

Het kost niets. En iedereen kan het doen — zorgprofessional, mantelzorger, wie er ook naast staat. Een liedje, neuriën, een melodie. Het opent iets.

Ik geloof dat er een dag komt waarop we samen kunnen zingen:
𝘈𝘭𝘭𝘦𝘴 𝘪𝘴 𝘶𝘪𝘵𝘨𝘦𝘴𝘱𝘳𝘰𝘬𝘦𝘯
𝘈𝘭𝘭𝘦𝘴 𝘪𝘴 𝘰𝘱𝘦𝘯 𝘨𝘦𝘥𝘦𝘦𝘭𝘥
𝘓𝘰𝘴𝘨𝘦𝘭𝘢𝘵𝘦𝘯 𝘦𝘯 𝘷𝘳𝘪𝘫𝘨𝘦𝘨𝘦𝘷𝘦𝘯
𝘏𝘢𝘳𝘥𝘰𝘱 𝘣𝘦𝘯𝘰𝘦𝘮𝘥 𝘦𝘯 𝘻𝘢𝘤𝘩𝘵 𝘰𝘮𝘢𝘳𝘮𝘥
𝘈𝘢𝘯𝘨𝘦𝘯𝘰𝘮𝘦𝘯 𝘦𝘯 𝘨𝘦𝘩𝘦𝘦𝘭𝘥
𝘋𝘰𝘰𝘳 𝘫𝘶𝘭𝘭𝘪𝘦 𝘦𝘯 𝘥𝘰𝘰𝘳 𝘮𝘪𝘫 ❤️

𝗩𝗼𝗲𝗹𝘃𝗿𝗮𝗮𝗴: Wat draag jij nog met je mee dat gezegd mag worden?
Afbeelding
]]><![CDATA[Een laatste ontmoeting]]>Thu, 28 Aug 2025 09:26:17 GMThttps://www.feel-connected.nl/blogs/een-laatste-ontmoetingIk bel aan met de sleutel in mijn linkerhand. Ik weet niet of er familie aanwezig is, of dat ze alleen is.
Haar schoondochter opent de deur. In mijn niet-werk kleding zie ik haar kort fronsen.
Ik leg uit dat ik het afgelopen jaar complementaire zorgbehandelingen aan haar schoonmoeder heb gegeven.

“Oh ja, jij bent Miranda, nu herken ik je. Jij was er ook toen mijn schoonvader overleed toch?”
Ik knik. Ze laat me binnen.

Ik mag doorlopen naar de slaapkamer. Ze ligt daar, omringd door gezinsfoto’s en bloemen. De pijn is uit haar gezicht verdwenen. Misschien verbeeld ik het me, maar ik meen een zachte glimlach te zien.

Haar schoondochter geeft me een moment alleen met haar, daarna komt ze naast me staan. Ze vertelt over de afgelopen week. Even later komt haar zoon binnen. Nadat ik hem heb gecondoleerd, herkent ook hij mijn rol in het leven van zijn moeder.

We praten over haar leven, over het verlies van haar man en meerdere kinderen.

“Mooi dat je dat kunt doen,” zegt haar schoondochter, doelend op de behandelingen die mijn collega en ik gaven. “Ze werd er altijd rustig van. En ze merkte dat ze dan niet meer trilde.” Ze had Parkinson.

“Ze was nooit zo complimenteus,” voegt haar zoon toe. “Dus die mag je in je zak steken.”
Ik glimlach. Hij kent zijn moeder goed. Hoe meer pijn ze had, hoe sterker haar drang om de regie te houden over wat nog wél ging. Soms bot en bevelend.
“Ze was een baas hoor!” zegt hij lachend.

Niet iedereen kon erom lachen. Het zorgpersoneel had het soms zwaar met haar. Ik begrijp dat. Maar vandaag, hier, in deze kamer, is er alleen rust. En ik voel dankbaarheid dat ik een stukje met haar heb mogen meewandelen.

Haar schoondochter vertelt dat ze bij een collega zorgorganisatie weleens heeft gezien dat daar Therapeutic Touch* wordt gegeven.
“Doe jij dat ook?”
“Ja, dat geef ik ook.”
“Jullie dragen écht bij aan iemands welzijn. Dat is mooi.”

Ik neem haar woorden mee. Dankbaar voor haar terugkoppeling. Niet om mezelf op de borst te kloppen, maar omdat het bevestigt wat ik iedere dag hoop: dat complementaire zorg steeds meer gezien mag worden als wezenlijk onderdeel van welzijn en kwaliteit van leven.

*𝘛𝘩𝘦𝘳𝘢𝘱𝘦𝘶𝘵𝘪𝘤 𝘛𝘰𝘶𝘤𝘩 𝘪𝘴 𝘦𝘦𝘯 𝘷𝘦𝘳𝘱𝘭𝘦𝘦𝘨𝘬𝘶𝘯𝘥𝘪𝘨𝘦 𝘪𝘯𝘵𝘦𝘳𝘷𝘦𝘯𝘵𝘪𝘦 𝘥𝘪𝘦 𝘵𝘰𝘵 𝘥𝘰𝘦𝘭 𝘩𝘦𝘦𝘧𝘵 𝘩𝘦𝘵 𝘤𝘰𝘮𝘧𝘰𝘳𝘵 𝘦𝘯 𝘸𝘦𝘭𝘣𝘦𝘷𝘪𝘯𝘥𝘦𝘯 𝘷𝘢𝘯 𝘥𝘦 𝘱𝘢𝘵𝘪ë𝘯𝘵 𝘵𝘦 𝘣𝘦𝘷𝘰𝘳𝘥𝘦𝘳𝘦𝘯.
Afbeelding
]]><![CDATA[De onzichtbare gordel]]>Wed, 20 Aug 2025 09:01:09 GMThttps://www.feel-connected.nl/blogs/de-onzichtbare-gordelDe pijn van de afgelopen dagen bleek de voorbode van gordelroos. Wanneer ik haar vanavond tref, gaat het iets beter. De pijn en jeuk zijn nu te dragen, maar: “𝘐𝘬 𝘸𝘦𝘦𝘵 𝘴𝘰𝘮𝘴 𝘯𝘪𝘦𝘵 𝘸𝘢𝘢𝘳 𝘪𝘬 𝘩𝘦𝘵 𝘻𝘰𝘦𝘬𝘦𝘯 𝘮𝘰𝘦𝘵,” zegt ze. De pijn van de afgelopen dagen bleek de voorbode van gordelroos.
Wanneer ik haar vanavond tref, gaat het iets beter. De pijn en jeuk zijn nu te dragen, maar: “𝘐𝘬 𝘸𝘦𝘦𝘵 𝘴𝘰𝘮𝘴 𝘯𝘪𝘦𝘵 𝘸𝘢𝘢𝘳 𝘪𝘬 𝘩𝘦𝘵 𝘻𝘰𝘦𝘬𝘦𝘯 𝘮𝘰𝘦𝘵,” zegt ze. Een zin die onbedoeld meer vertelt dan ze zelf beseft. Ze is altijd op zoek naar een verklaring. Prakkeseert. Woont in haar hoofd. Daar heeft ze alle tijd voor, want ze is veel alleen.

Haar vraag komt dan ook niet onverwacht: “𝘞𝘢𝘵 𝘥𝘦𝘯𝘬 𝘫𝘪𝘫 𝘥𝘢𝘵 𝘥𝘦 𝘰𝘰𝘳𝘻𝘢𝘢𝘬 𝘩𝘪𝘦𝘳𝘷𝘢𝘯 𝘪𝘴?”

Ouderen met een verminderde weerstand zijn vatbaarder voor infecties, ook voor gordelroos. Haar immuunsysteem is kwetsbaar. Emoties als boosheid, angst en verdriet – vooral wanneer ze onderdrukt worden – tasten het aan. Wat ik bij haar zie, is dat ze zichzelf als het ware insnoert. Alsof er een onzichtbare gordel om haar heen zit. Een gordel die niet alleen haar huid, maar ook haar gevoel omsluit.

Ik leg haar uit dat lichaam en geest één zijn, dat deze met elkaar in verbinding staan. En dat wat er gebeurd in iemands leven van invloed kan zijn op iemands gezondheid. Zo refereer ik aan de teleurstelling van vorige week: ze kwam niet in aanmerking voor een zorgappartement op een van onze locaties. Ze voelt zich eenzaam. Verlangt naar meer contact, maar dit is geen reden voor een WLZ-indicatie. En ondertussen maakt ze zich dagelijks zorgen om haar ernstig zieke dochter.

Ik zie haar ogen groot worden. Haar lijf zit bijna stuiterend op de stoel. De herkenning is groter dan ik had verwacht. “𝘖𝘩 𝘫𝘢, 𝘥𝘢𝘵 𝘸𝘢𝘴 𝘪𝘬 𝘢𝘭𝘸𝘦𝘦𝘳 𝘣𝘪𝘫𝘯𝘢 𝘷𝘦𝘳𝘨𝘦𝘵𝘦𝘯. 𝘔𝘢𝘢𝘳 𝘫𝘢, 𝘥𝘪𝘵 𝘩𝘦𝘦𝘧𝘵 𝘢𝘣𝘴𝘰𝘭𝘶𝘶𝘵 𝘻𝘪𝘫𝘯 𝘪𝘯𝘷𝘭𝘰𝘦𝘥.” Ze lacht. Zucht. “𝘐𝘬 𝘩𝘢𝘥 𝘥𝘢𝘢𝘳 𝘻𝘦𝘭𝘧 𝘯𝘰𝘨 𝘯𝘪𝘦𝘵 𝘰𝘱 𝘥𝘦𝘻𝘦 𝘮𝘢𝘯𝘪𝘦𝘳 𝘰𝘷𝘦𝘳 𝘯𝘢𝘨𝘦𝘥𝘢𝘤𝘩𝘵.”

Mag het gevoeld worden? De teleurstelling, het verdriet, de onmacht, de eenzaamheid? Want misschien is dit wat haar lichaam eigenlijk wil zeggen: dat het tijd is om de onzichtbare gordel los te maken en weer ruimte te geven aan wat gevoeld wil worden.

Velen van ons hebben nooit geleerd écht te voelen. Daarom schreef ik een gratis e-book om je gevoelsbalans te herstellen. Doe er je voordeel mee, want fysieke uitingen van emoties kunnen écht worden voorkomen – als je gevoelens leert toelaten.

Zodat wanneer wij later de ‘oudere generatie’ zijn, dit soort gesprekken de normaalste zaak van de wereld zijn. En wij nu al onszelf – en straks de generaties na ons – leren dat voelen niet zwak of raar is, maar krachtig en normaal. 💛
Afbeelding
]]><![CDATA[Twee bonbons en een koffietafel]]>Wed, 06 Aug 2025 11:23:12 GMThttps://www.feel-connected.nl/blogs/twee-bonbons-en-een-koffietafel“𝘐𝘬 𝘬𝘢𝘯 𝘩𝘦𝘭𝘦𝘮𝘢𝘢𝘭 𝘯𝘪𝘦𝘵𝘴 𝘮𝘦𝘦𝘳,” zegt ze, terwijl ze moeizaam van de badkamer naar haar slaapkamer loopt, steunend op haar rollator.
“Nou,” zeg ik met een glimlach, “voor zover ik het zie ademt u nog, loopt u nog, en bent u zojuist naar het toilet geweest. Als u écht niks meer zou kunnen, dan lag u tussen vier planken.”

Ze schatert.

Ik kan dit niet bij iedereen zeggen, maar bij haar wel. Gewoon eruit flappen wat je denkt. Doet zij zelf ook.

Ik vraag of ze weleens nadenkt over de dood.
“De laatste tijd ben ik er veel mee bezig,” geeft ze toe.
Op de vraag wat ze dan denkt of voelt, vindt ze geen woorden.

We praten over haar geloof. Of ze denkt dat er iets is na de dood. Of ze iemand terug zal zien.

“Ik zie een lange koffietafel voor me. Waar iedereen zit die me is voorgegaan. En geloof me, dat is een héle lange tafel!”

De herinnering aan dierbaren die ze al lang moet missen, doet haar glimlachen. Ze heeft veel afscheid gekend de afgelopen jaren.

Vorige week dronk ze nog koffie met haar buurman. Gisteren hoorde ze dat hij is overleden.
“Hij was ook al 89,” zegt ze.
En dan ineens, alsof het plots indaalt: “Maar ja… ik ben ook al 95.”

Afgelopen weekend was er een mis voor haar man, die al ruim dertig jaar overleden is. Samen kregen ze zes kinderen. Hun oudste zoon loopt richting de zeventig.
“Wat een leeftijd, hè,” zegt ze.
Weer dat moment van besef, van eigen sterfelijkheid.

En vandaag stond ineens haar kleinzoon voor de deur. Hij woont in het buitenland en was voor een uitvaart naar Nederland gekomen.
“Dat doet een mens goed,” zegt ze. “Het mag ook wel een keer meezitten.”

Ze leeft bij de dag. Gaat langzaam achteruit. Iedere dag een beetje meer. Maar wat geniet ze nog van het leven.
“Zolang het me gegeven is, maak ik er het beste van.”

Wanneer ik op het punt sta weg te gaan, zegt ze ineens:
“Ik heb zin in een snoepje.”

Op tafel staan zoals altijd potten met drop, maar die bedoelt ze niet.
Op haar verzoek kijk ik in de koelkast en vind een schaaltje met twee bonbons.
“Doe je mee? Samen delen?”

Meestal zeg ik nee. Als ik bij iedere cliënt het aanbod van koekjes of chocolade aanneem, pas ik over een week niet meer door de deur. Maar vandaag maak ik een uitzondering.

Op haar manier maakt ze er iedere dag nog een klein feestje van. En dit is er één van.

Want zolang zij er nog is, vier ik deze momenten graag met haar mee. Niet omdat het moet. Maar omdat het leven juist in deze kleine gebaren tastbaar wordt.

Soms is dat alles wat nodig is om het leven te voelen. ❤️
]]><![CDATA[Ik hou van huilen]]>Tue, 05 Aug 2025 09:33:36 GMThttps://www.feel-connected.nl/blogs/ik-hou-van-huilenIk hou van huilen.
Nooit gedacht dat ik dat ooit zou zeggen.
Want ik kropte het op. Schoof het onder het tapijt. Onderdrukte het. Of negeerde het gewoon.
Maar dat laatste lukt me niet meer.

Mijn lichaam reageert direct. Een hoge ademhaling. Een borst die vastzit. Alsof mijn longen schreeuwen om ruimte. Om ontlading.

Toen ik vanmorgen de kalender omsloeg, dacht ik meteen aan het moment dat ik ging samenwonen met manlief. Ik had mijn woning opgezegd en trok bij hem in.
Wat vond ik dat spannend.

Ik had inmiddels een paar jaar aan mijn eigen thuis gebouwd. Een plek waar ik me veilig en vertrouwd voelde.
En dat ruilde ik in — voor de liefde. Voor samen. Voor verbinding.
Voor het opbouwen van een toekomst samen.

Doodeng vond ik het.

Ik weet nog dat ik tijdens het inpakken van de dozen begon te huilen.
Niet meteen hoor. Eerst ging ik maar door. En door.
Tot er ineens op het achterraam werd geklopt.
Daar stond hij. Manlief. Spontaan even langsgelopen om te kijken hoe het met me ging.

Omdat hij voelde wat voor stap dit voor mij was.

Toen hij me vastpakte, kon ik niet anders dan huilen.

Het bleek een gouden beslissing. Maar het ging óók gepaard met verdriet.
In die tijd vond ik daar van alles van.
Want dit is toch iets leuks? Waarom huil ik dan?

Ik zie het zó vaak in de zorgpraktijk.
Mensen die verdriet voelen, maar geleerd hebben dat het er niet mag zijn.
Die het wegduwen. Wegrelativeren. Wegslikken.

“Ach, het waait wel weer over.”
“Ik wil niet huilen.”

Want dit is wat we hebben geleerd:

“Huilen is zwak.”
“Je moet je vermannen.”
“Stel je niet zo aan.”

𝗘𝗻 𝗱𝗮𝘁 𝘇𝗲𝘁 𝘇𝗶𝗰𝗵 𝘃𝗮𝘀𝘁.
In je lijf.
In je systeem.
Met alle fysieke gevolgen van dien.

Nu voel ik beter.
Ik weet dat het er mag zijn.
Dat het oké is om te voelen.
Dat ook de juiste beslissing verdriet met zich mee kan brengen.
Omdat je iets anders achterlaat.

En dat is oké.

Wat doe jij als je verdriet voelt opkomen?
Waar zit dit in jouw lijf?
En als je het niet uit — wat gebeurt er dan?

𝗩𝗼𝗲𝗹𝘃𝗿𝗮𝗮𝗴: Wat gebeurt er als je jezelf vandaag toestaat te voelen wat er ís?

Gun jezelf dat.
Zodat je lijf kan opruimen.
En jij weer verder kunt met leven, in plaats van overleven.

Ook dat is 𝘨𝘦𝘷𝘰𝘦𝘭𝘴𝘻𝘰𝘳𝘨.

Wij mogen de mensen voor wie wij zorgen leren dat het oké is om te voelen.
Om emoties te uiten.
Maar dat begint bij onszelf.

Dus omarm je emoties.
En wie weet…
ga je er op een dag net zo van houden als ik. ❤️

Afbeelding
]]>